Hoe Talentprogramma 'IT Verband Zuid-Holland' Studenten Laat Leren van de Praktijk

Het tekort aan cybersecurityprofessionals vraagt om nieuwe manieren om talent te ontwikkelen. Binnen IT Verband Zuid-Holland (ITVZH) werken publieke en private partners samen aan het versterken van IT- en cybersecuritytalent voor het mkb in Zuid-Holland. Het programma richt zich op het verbeteren van de aansluiting tussen onderwijs, arbeidsmarkt en bedrijfsleven, zodat studenten, professionals en ondernemers beschikken over de kennis en vaardigheden die nodig zijn in een steeds digitalere economie.

Vanuit Cyberweerbaarheidscentrum Greenport (CW Greenport) leveren Lieve Lubbe en Josephine van Luik hier een bijdrage aan. Door dagelijks met ondernemers in gesprek te zijn over digitale veiligheid, krijgen zij inzicht in de uitdagingen die organisaties daadwerkelijk ervaren. Die praktijkkennis wordt niet alleen ingezet om ondernemers weerbaarder te maken, maar vormt ook waardevolle input voor onderwijs en talentontwikkeling.

Met praktijkvoorbeelden uit sectoren zoals de tuinbouw laat CW Greenport studenten ervaren hoe cybersecurityvraagstukken zich in de werkelijkheid manifesteren en welke kennis en vaardigheden daarvoor nodig zijn. Een recent voorbeeld hiervan is de workshop ‘Digitale veiligheid in de energie-keten: de tuinbouwsector als lens’, waarin studenten van de Hogeschool Inholland Alkmaar kennismaakten met de impact van digitale veiligheid op organisaties, ketens en bedrijfsvoering. We vroegen Lieve en Josephine naar de impact die zij met dit programma maken.

Student Tom: "Nu begrijp ik pas de impact van cybersecurity”

Waarom is het belangrijk dat studenten kennismaken met vraagstukken uit het mkb?

"Cybersecurity wordt vaak gezien als een technisch vakgebied, maar in de praktijk gaat het net zo goed over mensen, processen en samenwerking. Juist daarom is het belangrijk dat studenten kennismaken met echte vraagstukken uit het werkveld. Binnen CW Greenport spreken we dagelijks ondernemers die bezig zijn met digitale veiligheid. We horen welke vragen zij hebben, waar zij tegenaan lopen en welke keuzes zij moeten maken. Door die praktijkervaring via ITVZH te delen met studenten, krijgen zij een veel realistischer beeld van hun toekomstige werkveld.

Dat is precies de kracht van ITVZH: onderwijs en bedrijfsleven dichter bij elkaar brengen. Studenten leren van actuele praktijkvoorbeelden, terwijl opleidingen beter kunnen aansluiten op de kennis en vaardigheden waar het mkb behoefte aan heeft. Zo krijgen studenten een betere voorbereiding op de praktijk en profiteren organisaties uiteindelijk van professionals die begrijpen wat er in het werkveld speelt.”

Wat leert de praktijk jullie over de behoefte aan cybersecuritykennis?

"Een belangrijke les is dat bewustwording alleen niet voldoende is. Ondernemers willen vooral weten welke stappen zij concreet kunnen zetten. Daarom halen we actief op waar behoefte aan is via gesprekken, bijeenkomsten, evaluaties en onze cybersecurity 0-meting. Deze toetsing brengt in kaart hoe digitaal weerbaar de organisatie op dat moment is. Met die inzichten ontwikkelen we praktische ondersteuning, zoals workshops, kennissessies, handreikingen, checklists en crisisoefeningen.

Tegelijkertijd laten deze ervaringen zien welke kennis toekomstige professionals nodig hebben.

Binnen ITVZH krijgt die praktijkkennis een tweede leven. Wat we leren van ondernemers, nemen we mee naar het onderwijs. Daardoor werken studenten aan vraagstukken die vandaag spelen in het mkb en sluiten opleidingen beter aan op de arbeidsmarkt."

Jullie verzorgden onlangs een workshop voor studenten over digitale veiligheid in de energieketen. Waarom juist dit onderwerp?

"De workshop liet zien hoe cybersecurity verschillende sectoren met elkaar verbindt. De tuinbouw is daarvoor een interessante praktijkcase, omdat bedrijven steeds afhankelijker worden van digitale systemen en onderdeel zijn van complexe energie- en productieketens.

Voor studenten maakte dit duidelijk dat cybersecurity veel verder gaat dan techniek alleen. Het raakt bedrijfscontinuïteit, samenwerking in ketens, wet- en regelgeving en maatschappelijke weerbaarheid.

Juist door zulke praktijkvoorbeelden via ITVZH in het onderwijs te brengen, ervaren studenten hoe relevant hun toekomstige vakgebied is. Dat maakt de stap van theorie naar praktijk veel kleiner."

Wat maakte de meeste indruk tijdens die bijeenkomst?

"Wat ons opviel, was hoe snel studenten de koppeling maakten tussen theorie en praktijk. Zodra je een concreet voorbeeld gebruikt, wordt cybersecurity veel tastbaarder."

Dat bleek ook uit de reactie van student Tom die deelnam aan de workshop.:

Tom Baas, student Hogeschool Inholland Alkmaar: "De workshop liet goed zien hoeveel impact een fout in de cyberbeveiliging kan hebben. Het gaat niet alleen om technische problemen, maar ook om gevolgen voor de bedrijfscontinuïteit, reputatie en financiën van een organisatie. Tegelijkertijd kregen we inzicht in de maatregelen die bedrijven kunnen nemen om zich hiertegen te beschermen. Dat maakte het onderwerp heel concreet."

"Voor ons bevestigt deze reactie precies waarom ITVZH zo belangrijk is. Studenten ontwikkelen niet alleen technische kennis, maar leren ook begrijpen welke impact cybersecurity heeft op organisaties en de maatschappij. Dat zorgt ervoor dat zij beter voorbereid hun loopbaan beginnen én dat werkgevers straks beschikken over professionals die de praktijk begrijpen."

Wat merken ondernemers van de aanpak van het cyberweerbaarheidscentrum?

"Ondernemers geven vaak aan dat zij behoefte hebben aan richting en handelingsperspectief. Een mooi voorbeeld daarvan is de ervaring van Dorus de Graaf.

Dorus de Graaf, IT manager Van Egmond Lisianthus: “Vanaf de nulmeting kregen we direct inzicht in hoe we de juiste vragen konden stellen aan onze IT-partner. Met de hulpmiddelen en kennis vanuit Cyberweerbaarheidscentrum Greenport kregen we richting en vertrouwen om onze digitale weerbaarheid structureel te verbeteren.”

Voor ons laat dit zien dat praktijk en onderwijs elkaar versterken. Ondernemers worden weerbaarder en de ervaringen die zij opdoen, nemen we weer mee naar studenten. Zo ontstaat binnen ITVZH een continue uitwisseling van kennis tussen bedrijfsleven en onderwijs, waar beide van profiteren."

Wat is volgens jullie de belangrijkste les voor de cybersecurityprofessional van morgen?

"Technologie staat nooit los van de omgeving waarin zij wordt toegepast. Toekomstige cybersecurityprofessionals moeten natuurlijk beschikken over technische kennis, maar minstens zo belangrijk is dat zij begrijpen hoe organisaties werken en welke risico's ondernemers ervaren.

Door studenten tijdens hun opleiding in contact te brengen met echte praktijkvraagstukken, leren zij verder kijken dan de techniek alleen. Ze ontwikkelen inzicht in bedrijfsprocessen, samenwerking binnen ketens en de maatschappelijke impact van digitale veiligheid."

“Dat is de meerwaarde van ITVZH: Door onderwijs, ondernemers en professionals met elkaar te verbinden, leiden we mensen op die niet alleen technisch vaardig zijn, maar ook direct waarde kunnen toevoegen aan organisaties. Daarmee versterken we zowel het cybersecuritytalent van morgen als de digitale weerbaarheid van Zuid-Holland."

ITVZH is een initiatief van WE-IT, Security Delta (HSD), Dutch Innovation Factory en IT Campus Rotterdam.